Koçluk etik kuralları: ICF Etik Kuralları rehberi

Koçlukta etik neden önemlidir?

Koçluk, danışanın en kişisel hedeflerini, kaygılarını ve iş hayatına dair hassas bilgileri paylaştığı bir ilişkidir. Bu ilişkinin işleyebilmesi için danışanın, paylaştıklarının korunacağından ve koçun kendi çıkarı için değil danışanın gelişimi için çalışacağından emin olması gerekir.

ICF’in unvanlama sisteminin ilk misyonu da budur: koçluk hizmetinden yararlanan kişileri korumak ve onlara hizmet etmek. Koçluk etik kuralları bu korumanın ortak çerçevesidir; koçun neyi nasıl yapacağını, nerede durması gerektiğini ve sorumluluklarını tanımlar.

ICF Etik Kuralları’nın yapısı

ICF, koçluk tanımını ve felsefesini geliştirme ve üyeleri arasında etik standartlar oluşturma konusunda öncülük etmiştir. ICF Etik Kuralları beş ana kısımdan oluşur:

• Giriş: kuralların amacı ve kimleri kapsadığı.
• Temel tanımlar: koç, danışan, sponsor, koçluk ilişkisi gibi kavramların ortak tanımı.
• ICF temel değerleri ve etik ilkeleri: kuralların dayandığı değerler.
• Etik standartlar: koçun davranışını yönlendiren somut standartlar.
• Etik yemin: koçun bu kurallara uyacağına dair taahhüdü.

ICF’in temel değerleri profesyonellik, iş birliği, insanlık ve eşitliktir. Etik standartlar bu değerleri günlük koçluk pratiğine çevirir.

Koçluk anlaşması: etik ilişkinin başlangıcı

Etik bir koçluk ilişkisi, ilk seanstan önce yapılan açık bir anlaşmayla başlar. Bu anlaşmada koçluğun amacı ve kapsamı, seansların sıklığı ve süresi, ücret, gizliliğin sınırları ve tarafların sorumlulukları netleştirilir.

Koçluğu bir kurumun finanse ettiği durumlarda anlaşma üç taraflıdır: danışan, koç ve sponsor kurum. Kurumun hangi bilgileri alacağı (ör. sürecin devam ettiği, seans sayısı) ve hangi bilgilerin danışanla koç arasında kalacağı en baştan belirlenir. Böylece hem kurumun beklentisi hem de danışanın güveni korunur.

Anlaşma oluşturmak ICF’in temel yetkinliklerinden biridir; PDRICMA’nın Temel Koçluk Eğitimi’nde de ayrı bir başlık olarak çalışılır.

Etik standartlar: dört sorumluluk alanı

Etik standartlar, koçun sorumluluklarını dört alanda toplar:

• Danışanlara karşı sorumluluk: koçluk ilişkisinin kapsamını, ücretini ve gizlilik sınırlarını açık bir anlaşmayla belirlemek; danışanın bilgilerini korumak; çıkar çatışmalarını açıkça paylaşmak; danışanla uygun sınırları korumak.
• Uygulama ve performansa karşı sorumluluk: yetkinliklerini sürekli geliştirmek, kendi sınırlarını bilmek ve koçluğun uygun olmadığı durumlarda danışanı başka bir profesyonele yönlendirmek.
• Profesyonelliğe karşı sorumluluk: eğitimini, unvanlarını ve deneyimini doğru temsil etmek; koçluğun ne olduğunu ve ne sağlayabileceğini abartmadan anlatmak.
• Topluma karşı sorumluluk: ayrımcılık yapmamak, herkese adil ve eşit davranmak, koçluk mesleğinin itibarını korumak.

ICF’in etik inceleme süreçleri

ICF, Etik Kuralları’nın yanında Etik Davranış İnceleme Süreci, Program Şikâyet Süreci ve Bağımsız İnceleme Kurulu (IRB) aracılığıyla profesyonel koçluk standartlarını korur. Bu süreçler sayesinde danışanlar ve kamuoyu; ICF üyeleri, ICF unvan sahipleri ya da ICF onaylı eğitim programları hakkında etik şikâyette bulunabilir.

Şikâyetler bu süreçlerde incelenir. Kurallara aykırı bir davranış tespit edildiğinde ICF, koçun üyeliği ve unvanı üzerinde yaptırım uygulayabilir. Bu yapı, unvan sahibi bir koçla çalışmayı danışan açısından ayrıca güvenli kılar.

ICF üyeliği ve etik taahhüt

ICF üyeleri ve ICF unvan sahipleri, Etik Kuralları’na uyacaklarını etik yeminle taahhüt eder. Bu taahhüt yalnızca kuralları bilmek değil, onları her koçluk ilişkisinde uygulamak anlamına gelir.

Bu yüzden koç seçerken koçun ICF üyesi ya da unvan sahibi olup olmadığını sormak, danışan için önemli bir güvencedir: ICF’e bağlı bir koç, danışanların başvurabileceği bağımsız bir etik inceleme sürecine de tabidir.

Koçlukta sık karşılaşılan etik ikilemler

• Koçluk ile terapi arasındaki sınır: koçluk tedavi etmez. Danışanın ihtiyacı koçluğun kapsamını aştığında koç bunu açıkça konuşur ve uygun bir profesyonele yönlendirir.
• Kurum adına yapılan koçlukta gizlilik: koçluğu bir kurum finanse ettiğinde, kuruma hangi bilginin aktarılacağı başta üç taraflı olarak netleştirilir; danışanın paylaştıkları onun izni olmadan aktarılmaz.
• Çıkar çatışması: koçun danışanla başka bir ilişkisi (iş, akrabalık, yöneticilik) varsa bu açıkça paylaşılır ve gerekirse koçluk başka bir koça devredilir.
• Bağımlılık: koçluğun amacı danışanın kendi kaynaklarını güçlendirmektir; süreç gereğinden uzatılmaz.

Etik kurallar PDRICMA eğitimlerinde

Etik, PDRICMA programlarının ilk gününden itibaren müfredatın parçasıdır. Temel Koçluk Eğitimi’nin ilk modülünde ICF temel yetkinlikleri, temel değerleri ve etik standardı işlenir. ACC ünvanlama eğitimindeki mentor koçluk ve süpervizyonlar ICF Temel Yetkinlikleri ve Etik Kurallarına odaklanır. Koçluk Şapkasıyla Eğitmenlik programında koçlukta etik kurallar ve gizlilik ayrı bir başlık olarak çalışılır.

Mezuniyetten sonra da koçluk süpervizyonu, koçların zor vakaları ve etik ikilemleri deneyimli bir meslektaşla güvenli bir ortamda değerlendirmesini sağlar.

Sık sorulan sorular